23 aug, 2014

Kostenkengetallen, toepassing en praktijk, een eerste verkenning

Het gebruik van kostenkengetallen is feitelijk een vak apart. Dat zou je niet denken gezien het huidige gebruik en de inzet van kostenkengetallen. Dat gaat op een manier alsof iedereen die beschikking heeft over een boekje of info materiaal zonder meer dit soort getallen kan inzetten en gebruiken.

Maar zonder kennis of inzicht is het gebruik ervan als de uitkomst van een berekening waarbij de uitkomst door diegene die het bepaald heeft, op geen enkele manier kan worden getoetst aan de werkelijkheid. Kortom: er geen affiniteit mee heeft.
Helemaal als het referentiekader van zo’n getal ontbreekt waardoor de gebruiker feitelijk er maar een slag naar slaat.

Dus: geen verstand van zaken en/of geen referentiekader, dan moet je diegene die iets loopt te beweren a.d.h.v. kostenkengetallen om te beginnen: wantrouwen.

Ik wil het ontwikkelen en gebruik van kostenkengetallen toelichten.

Stel ik lees in een boekje met leuke kosteninformatie dat het vervangen van gasgestookte branders van wat grotere ketels (utiliteitsbouw / bedrijfsgebouwen) € 15,= per kW kost.

Dat is een handig getal. Want stel dat ik een brander heb van 500 kW dan zijn de vervangingskosten dus 15 x 500 = € 7.500,=.

Of eentje van 1.000 kW: € 15.000,= en 100 kW: € 1.500,=

Handig toch?

Maar wat zit nu inbegrepen in die prijs en klopt dat getal wel voor de hele range (in dit geval 100 - 1.000 kW).

Analyse van de kosten per kW

Dit is het staatje met de kosten op basis van de analyse van een grote range aan vermogens (de vermelde kosten zijn kosten per kW netto vermogen):

kW kosten *1
145 € 19,30
175 € 16,09
305 € 19,30
465 € 13,43 
532 € 11,31 
582 € 10,83 
605 € 13,50 
765 € 10,85
1395 € 9,30 
4070 € 8,73 

 

Tja, die € 15,= per kW klopt wel ongeveer maar hij wijkt ook wel af. Het getal klopt redelijk in de kleine vermogens range, maar zeker niet bij de wat grotere vermogens. En de allerkleinste (in deze range) daar komt ik zwaar geld tekort.

Het is maar welke marge je wilt aanhouden en waarvoor je het kostenkengetal wilt gebruiken natuurlijk.

Een richtinggevend bedrag: prima, maar een meerjaren onderhoudsplan (MJOP), dan weet ik het niet zo net nog niet (als dat de budgetten bepaald).



Wat is inbegrepen?

Om te beginnen moet je weten wat er wel en niet in de kosten is opgenomen.

Wat er in is opgenomen is dit:

Kosten inclusief:

  • materiaal zoals de brander
  • hulpmateriaal
  • gasstraat
  • in bedrijfstelling
  • bekabeling tussen brander en gasstraat en regelpaneel
  • de- en montage werkzaamheden
  • garantiemetingen
  • laswerkzaamheden

Laten we de bovenstaande informatie eens in een grafiek uitzetten en kijken hoe dat er dan uitziet:

gasgekookte voorzerbranders kw netto vermogen incl de en montage.jpg

De getallen in grafiek geven het netto vermogen van een brander aan.

Wat opvalt is:

  • De kosten per kW variëren van ca. € 20.= per kW tot ca. € 9,= per kW. En variatie van meer dan +33% in het lagere segment (kW) en -40% in het hogere segment t.o.v. die € 15,= per kW.
  • Of die € 15.= per kW kan worden gebruikt wordt dus heel erg bepaald door de gewenste nauwkeurigheid en dus het antwoord op de vraag: waar wil je het getal voor gebruiken?

Als men het getal wil gebruiken voor een ‘algemene richting’ dus een ‘orde van grootte’, dus +/- 30% is die € 15,= per kW prima.

Maar elke nauwkeurigheid die beter moet zijn dan die 30%, daarmee voldoet die € 15.= per kW dus niet !!
Bij een nauwkeurigheid van 15% bijvoorbeeld, ontstaat in de grafiek een differentiatie in kostenkengetallen van minstens 4-5 getallen in de range waarin dit onderzoek naar de kosten is uitgevoerd.

Voorbeeld uit de praktijk

Stel ik koppel dit aan gebouwen, dan moet je je voorstellen dat gemiddeld genomen elke m2 bvo van een utiliteitsgebouw (kantoren bijvoorbeeld) zo’n 75 Watt/m2 nodig heeft. Dus een gebouw van 4.000 m2 bvo heeft een verwarmingscapaciteit (in NL) nodig van ca. 300 kW (75x4.000 m2). En daarbij wordt uitgegaan van een goed geïsoleerd gebouw met een energie efficiënte installatie.

Bij die 300 kW hoort volgens de grafiek een kostenkengetal van ca. € 19,= per m2 bvo. Dus een kostenpost van € 19 x 300 van bijna € 6.000,=. Zou je € 15,= aanhouden, dan kom je dus ruim 20% tekort op de werkelijke kosten. Dat geeft dus te denken.

Dit pleit voor grafische weergaven van de kosten i.p.v. simpele lijstjes waar we graag mee werken. Meer hierover volgt.